Perls, Hefferline i Goodman, u jednoj od prvih obimnijih publikacija iz oblasti geštalt terapije, pišući o transferu, iznose prvenstveno psihoanalitičko shvatanje i postupanje sa transferom. Muriel Schiffman definiše transfer kao "iracionalni stav" prema nekom čije ponašanje se iskrivljava kako bi odgovaralo sopstvenim nerešenim problemima. Ona smatra da terapijski odnos, po svojoj prirodi, čini transfer neizbežnim. Klijenti doživljavaju čitav spektar osećanja prema terapeutu - strah, ljutnju, ljubomoru, ljubav. Oni pokušavaju da i sa terapeutom igraju igre koje igraju sa drugim osobama u svom životu. Ona sugeriše klijentima da kad god preterano reaguju na ponašanje terapeuta ili ispolje tendenciju da se on menja, to iskoriste u svom terapijskom procesu, da postanu svesni toga šta rade. Tada mogu da odluče hoće li sa tim da nastave ili će nešto da menjaju u svom ponašanju. Iracionalna do-
življavanja terapeuta ukazuju na transfer i postojanje skrivenih osećanja, na čemu je neophodno da se radi u terapijskom procesu.Osećanja prema terapeutu su deo osećanja prema terapiji.

Petruska Clarkson iznosi da je ranije postojao stav da se u geštalt terapiji ne radi sa transferom. Ustvari, sa transferom se radi, kao i sa drugim aspektima terapijskog odnosa - Ja-Ti odnosom, dijaloškim odnosom, Hiknerovim ritmičkim smenjivanjem Ja-Ti i Ja-Ono odnosa, itd. Nedovršene situacije iz prošlosti klijenta imaju tendenciju da se ponovo dožive u sadašnjem odnosu sa terapeutom. Istraživanje starih osećanja u u sadašnjem odnosu prema terapeutu, praćeno novim stavovima i novim razumevanjem, vodi ka potpunijoj integrisanosti "u kontekstu odnosa koji je manje toksičan i hranljiviji nego što je bio prvobitan odnos".

Prema Yontefu terapija ne može dobro da se radi bez kompetentnog bavljenja fenomenom transfera. On ističe da se u geštalt terapiji "naglašava odnos koji je zasnovan na kontaktu i fenomenološkoj usmerenosti, nasuprot odnosu zasnovanom na transferu i interpretaciji", kako se to čini u psihoanalizi. On dalje navodi da je odnos uvek mešavina kontakta i transfera, ali da se u geštalt terapiji sa transferom postpa fenomenološki i dijaloški. Mi ga prepoznajemo, ne zaboravljamo ga i ne podržavamo ga. On smatra da terapija ima veće mogućnosti kada se primenjuju fenomenološka orijentacija i dijaloška osnova za terapiju nego kad se primeni psihoanalitička orijentacija i transferna osnova terapje. Po njemu geštalt terapija je napravila prelaz sa odnosa baziranog na transferu na odnos baziran na dijalogu.

Jennifer Mackewn smatra da transferni i kontratransferni fenomeni "neizbežno doprinose" načinu na koji terapeut i klijent razumeju jedno drugo kao i da transferni procesi često utiču na razvoj radnog saveza i odnosa jedne ličnosti prema drugoj. Geslo, Karter i Rowan ističu da je "transfer sveukupan proces koji utiče na sve odnose i naročito na sve vrste terapijskih odnosa". Holmes iznosi da su pojmovi transfer i kontratransfer u savetovanju i terapiji odnose na osećanja, ponašanja i stavove klijenata i savetnika i terapeuta koji pripadaju prošlosti i koji se nastavljaju i prenose na učesnike u savetovanju ili terapiji čak i kada postojeće okolnosti ne izazivaju više ni takva osećanja, ni takva ponašanja ni takve postupke. Transfer se odnosi i na načine bivstvovanja i ophođenja koji su naučeni u prošlosti, a koje klijenti prenose u životne dileme koje žele da istraže u terapijskom procesu. Transfer predstavlja jedan od načina na koji individua organizuje svoje polje i on je složen i u velikoj
meri van svesnosti. Po Jennifer Mackewn on obično uključuje introjekciju i nešto konfluencije sa osobama i situacijama iz prošlosti kao i projekciju tih osoba i situacija u sadašnjost, što obično ponovo pokreće osećanja, telesne reakcije, misli i čulna doživljavanja koja su sa njima povezana.

U geštalt terapiji se istražuje aktivan proces transfera, i to kako on utiče na stvaran život klijenta,a manje pažnje se posvećuje otkrivanju porekla transfera.Mack navodi nekoliko načina geštaltističkog rada sa transfernim procesima koji obuhvataju fenomenološko istraživanje transfera, istraživanje načina na koje klijenti prenose ranija iskustva u sadašnju situaciju, otkrivanje nezavršenih poslova, itd.

U pogledu kontratransfera Rycroft ovaj fenomen smatra terapeutovim "emotivnim stavom prema klijentu, uključujući tu i reakciju na specifične aspekte klijentovog ponašanja". Clarkson-ova ističe da je vrlo važno da savetnik i terapeut nauče da prave razliku između svojih sada i ovde reakcija prema klijentu, svojih reakcija prema klijentu zasnovanih na reakcijama iz sopstvene prošlosti i reakcija koje su izazvane klijentovom projekcijom pema terapeutu. Ona predlaže i nekoliko načina terapeutovog postupanja sa kontratransferom.

Govoreći o ulozi terapeuta Yontef, pored ostalog, ističe i potrebu da on bude u stanju da zapaža i prorađuje sopstveni kontratransfer. On kaže da su za njega u terapiji najvažniji samoodgovornost terapeuta i sposobnost terapeuta da se dijaloški i terapijski postavi prema klijentu, bez obzira na klijentov lični stil. Terapeutu je potrebna svesnost bez ostataka starih poslova, kako bi bio u stanju da reaguje na pacijenta kakav on jeste, da ostvari stvaran odnos a ne odnos kontaminiran elementima koji se prenose i projektuju na pacijenta. Efikasna terapija zahteva od terapeuta da bude u stanju da tačno reflektuje pacijentovu svesnost, da vrši nekontaminirana zapažanja, da ima jasnu perspektivu sledećih koraka pacijentovog terapijskog rada - bez nametanja predrasuda, stanovišta ili zahteva za dramatičnim promenama koje bi zadovoljile terapeutove potrebe.

Jennifer Mackewn navodi da je prvo i najvažnije značenje kontratransfera terapeutov nezavisni ili proaktivni transfer prema klijentui terapijskoj situaciji. Proaktivni transfer predstavlja terapeutov lični transfer prema sadašnjoj situaciji. Proaktivni kontra-transfer se događa kada terapeut nesvesno prenosi materijal, stavove ili predpostavke iz svoje lične prošlosti na klijenta. Ovo se događa svakom terapeutu, bez obzira na njegovu edukovanost i trajanje njegove terapije. Suština nije u izbegavanju transfernih reakcija već u spremnosti da se one istraže u terapeutovoj terapiji i superviziji.

Reaktivni (Clarkson) i objektivni (Winnicott) kontratransfer, kao sledeći Oblici kontratransfera, događaju se kada terapeut reaguje na klijentove transferne procese.

Iz svega iznetog vidi se da su transfer i kontratransfer procesi koji se javljaju u toku savetovanja i terapije i kojima geštalt terapija danas posvećuje dužnu pažnju, u skladu sa shvatanjem njihove uloge u procesima savetovanja i terapije a posebno značaja koji oni imaju u odnosu terapeut - klijent, kao ključnom aspektu terapijske situacije.

Prva stranica | O Subotici | Program Sabora | Rezimei [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]
| Radovi | Donatori | CPP - najnovija izdanja